|
Historia Zakonu Kamedułów
Ideę eremicką w Kościele zachodnim odnowił założyciel zakonu
kamedułów, św. Romuald, który skorzystał z bogatej tradycji wschodnich
kolonii pustelniczych i doświadczeń św. Benedykta. Na tej podstawie
stworzył własną koncepcję życia pustelniczego, znajdującego oparcie we
wspólnocie pod przewodnictwem przeora. Wraz z kilkoma uczniami założył on w
X i XI wieku wiele eremów we Włoszech, z których najsłynniejszym stał się
klasztor w Campo di Maldoli w pobliżu Arezzo na terenie Toskanii.
Regułę konwentu ułożył kolejny przeor Camaldoli, bł. Rudolf.
Wprowadzała ona do codziennego życia mnichów modlitwę, pracę, studiowanie
Biblii umartwianie i
samotność, które miały być środkiem do przezwyciężania ludzkiej pychy i
egocentryzmu oraz do ofiarowania życia Bogu.
Później reformatorem kamedulskiej wspólnoty stał się w XVI wieku
ojciec Paweł Justiniani, wszechstronnie wykształcony humanista - zakonnik z
Camaldoli, który jest założycielem drugiej Kongregacji Eremitów Kamedułów
Góry Koronnej. Justiniani akcentował w sposób szczególny wagę ciszy,
samotności, oderwania się od świata i zagłębienia w kontemplacji.
Przesłanie to najpełniej wyraża myśl ojca Pawła: "Żyć sam na sam z
Bogiem i żyć dla Boga samego".
Do Polski pierwsi uczniowie św. Romualda - Jan i Benedykt -
przybyli już w XI wieku. Razem z towarzyszami (tzw. Pięciu Braci
Męczenników) założyli erem w pobliżu Międzyrzecza Wielkopolskiego. W
listopadzie 1003 roku pogańscy chłopi napadli na klasztor, ograbili go i
wymordowali zakonników. Po dokonaniu zbrodni, w celu zatarcia śladów,
podpalili kościół i uciekli. Ogień szybko zagasł, dzięki czemu ocalała
świątynia i domki pustelnicze. Męczenników pochował biskup poznański Unger,
który wkrótce rozpoczął starania o ich kanonizację a papież Jan XVIII
zaliczył ich w poczet świętych. Klasztor koło Międzyrzecza funkcjonował
przez 25 lat.
Powstanie następnych pustelni przypada dopiero na XVII stulecie.
Impulsem do ich tworzenia stał się ruch kontrreformacyjny. Eremy budowali i
uposażali dobrami ziemskimi fundatorzy (głównie królowie, magnaci i
szlachta), którzy składali również deklaracje zapewnienia im warunków do
egzystencji. W tym czasie do Polski (1603 r.) sprowadzeni zostali ponownie
przez Mikołaja Wolskiego, marszałka koronnego Zygmunta III Wazy, kameduli i
osadzeni na krakowskich Bielanach. W powstałej tam pustelni przebywają do
dnia dzisiejszego.
Ożywiony ruch tworzenia wspólnot pustelniczych trwał na ziemiach
polskich przez okres około 140 lat (początek XVII w.- I połowa XVIII w.).
Dzięki hojności możnowładców powstało wówczas osiem pustelni z których
tylko dwie funkcjonują do dzisiaj - na krakowskich Bielanach i Bieniszewie
k/Konina.
|